Instagram çekilişi nasıl yapılır, yasal mı? Reklam Kurulu dersleri

Instagram'da "ÇEKİLİŞ VAR" diye paylaşım yapmak, ürüne "Türkiye'de tek" yazmak ya da bir aktar hesabına #hemoroid etiketi eklemek küçük işler gibi görünür. Ticaret Bakanlığı Reklam Kurulu'nun 13 Ağustos 2026'daki 372. toplantısında bunların her biri ayrı bir dosya oldu. Kısa cevap: Instagram'da çekiliş yapmak yasal, ama ödüllü çekiliş için çoğu durumda Milli Piyango İdaresi'nden izin gerekiyor. Vaat ettiğiniz çekilişi yapmamak ya da kanıtlayamadığınız bir iddiayı yazmak ise Reklam Kurulu'nun konusu. Bu yazıda bültendeki Instagram dosyalarını, arkalarındaki kuralları ve paylaşmadan önce bakacağınız listeyi topladık.

Reklam Kurulu cezaları: 372. toplantı ve 9 aylık bilanço

Bakanlığın 19 Ağustos 2026 tarihli duyurusuna göre Kurul, 372. toplantısında 105 dosya görüştü ve mevzuata aykırı bulduğu 87 dosyaya toplam 32.683.631 TL idari para cezası verdi. Duyuru metnine göre 2026'nın ilk sekiz ayında yaklaşık 26 bin başvuru değerlendirildi ve toplam ceza 218.478.014 TL oldu [1].

Bakanlığın 6 Ekim 2026'da açıkladığı dokuz aylık bilanço daha geniş bir tablo veriyor [4]:

Kurulun sekiz aylık toplamı ile bilançodaki kalemler farklı birimlerin, farklı kapsam ve dönemdeki toplamları; birbirine eklemeyin. Bültendeki dosyaların 16'sında bir Instagram hesabı ya da paylaşımı geçiyor (bizim sayımımız) [2]. Aşağıda küçük işletmeleri en çok ilgilendirenleri anlatıyoruz.

Instagram çekilişi yasal mı?

Yasal, ama aynı anda iki kurumun kuralına uyuyorsunuz:

• Milli Piyango İdaresi çekilişi düzenleme iznine bakar.
• Reklam Kurulu çekiliş duyurusunun doğru olup olmadığına ve vaadin tutulup tutulmadığına bakar.

Dosya 2026/827: yapılmayan konser bileti çekilişi

Bir bar işletmesi Instagram'da "ÇEKİLİŞ VAR" diye paylaşım yaptı. Hesabı takip edip gönderinin altına arkadaşını etiketleyenler arasından iki kişi çift kişilik konser bileti kazanacak, sonuç 27 Aralık 2025 saat 15.00'te gönderinin altında açıklanacaktı. Kurul çekilişin yapılmadığını, sonucun açıklanmadığını ve takipçilere bu konuda bilgi verilmediğini tespit etti. İşletme aksini gösteren bir belge sunamadı. Karar: 863.580 TL idari para cezası ve reklamı durdurma [2].

Kurulun dayandığı maddelerden biri, çekiliş ve promosyon reklamlarını düzenleyen 15. madde. Buna göre karşılıksız verilen ödüller taahhüt edilenden farklı olamaz ve tüketicide oluşturulan makul beklentiyi karşılamalıdır. Diğeri 9. madde: reklam veren, reklamdaki iddiaların doğruluğunu ispatlamak ve belgeleri denetim yetkilisine sunmak zorunda [5]. Kararda Milli Piyango izninden söz edilmiyor; ceza, tutulmayan vaat ve ispatlanamayan iddia için verildi [2].

Dosya 2026/2477: kargolanmayan ödüller

Bir yazılım ve medya şirketi Instagram'da kazanan listesi paylaştı ve törene katılamayanların ödüllerinin profildeki adrese kargolanacağını yazdı. Kurul ödüllerin teslim edilmediğini tespit etti. Şirket, Bakanlığın 19 Temmuz 2026'da tebliğ ettiği bilgi ve belge isteme yazısına cevap vermedi. Kurul ispat yükümlülüğünün yerine getirilmediğine karar verdi ve reklamları durdurma cezası uyguladı [2].

Bizim okumamız: Çekiliş videosu, katılımcı listesi, kazananla yazışma ve kargo takip numarası gibi kayıtları ödüller teslim edildikten sonra da saklayın. Bakanlığın yazısını cevapsız bırakmak, ispat yükünü taşıyamamak demek.

Instagram çekiliş izni nasıl alınır?

Milli Piyango İdaresi'ne göre bedelli ya da bedelsiz, "her ne şekilde olursa olsun katılım hakkı verilerek" düzenlenen, ödülü nakit olmayan çekilişler için İdare'den izin almak zorunlu. İzinsiz çekiliş düzenlemek idari ve cezai yaptırımlara tabi [7]. İdare'nin yayımladığı izin listesinde, katılım şartı Instagram hesabını takip edip kampanyadaki işlemleri yapmak olan kampanyalar da var [10]. Yani takip ve etiket çekilişleri bu sistemin içinde.

Yönetmeliğe ve İdare'nin açıklamalarına göre temel şartlar:

1. Başvuru: 2 Şubat 2026'dan itibaren başvurular Çekilişevi platformu (cekilisevi.gov.tr) üzerinden elektronik olarak alınıyor; önce siteye üye olmanız gerekiyor [7]. Başvuru, kampanyanın başlamasından en geç 15 gün önce yapılmalı ve başvuru ile izin bedeli yatırılmalı [9].
2. Teminat: Ödüllerin toplam rayiç bedelinin %10 fazlası tutarında teminat isteniyor [9].
3. Sanal ortam şartları: Kampanyanın hangi sanal ortam araçlarıyla yapılacağı duyurulmalı, katılımcıdan ad-soyad, adres ve katılım kodu alınmalı, kazananlara tebligat taahhütlü postayla yapılmalı, katılım kayıtları çekilişten önce İdare'ye teslim edilmeli [9].
4. Çekiliş: Noter huzurunda, kamuya açık ve isteyen herkesin izleyebileceği bir yerde yapılmalı [9].
5. Süreler: Kampanya en fazla 6 ay sürebilir. Sonuç, çekilişten itibaren 7 gün içinde Türkiye genelinde ya da yerel bir gazetede ilan edilir; asıl talihliye ilandan itibaren en az 15 gün başvuru süresi tanınır [8].
6. Duyuru metni: Çekilişle ilgili ilan ve reklamlarda 18 yaşından küçüklerin katılamayacağı, kazansalar bile ödülün verilmeyeceği ve ödülün fiyatındaki vergiler dışındaki vergi ve yükümlülüklerin talihliye ait olduğu yazılmalı [9].
7. Ödül: Türk parası, döviz, tahvil ve nakit gibi işlem gören değerli maden ve taşlar ile bunlardan yapılmış eşya ödül olarak taahhüt edilemez [8].

İzin alınan bir çekilişi İdare'nin yazılı onayı olmadan ertelemek ya da iptal etmek de yönetmelikte yasak fiiller arasında sayılıyor [9].

Hangi düzenlemeler izin kapsamı dışında?

Yönetmeliğin 2. maddesi bazı düzenlemeleri kapsam dışında bırakıyor [9]. Küçük işletmeleri en çok ilgilendirenler:

• Çekiliş yapılmadan, önceden ilan edilen şartları taşıyan herkese ödül verilen düzenlemeler. Örnek: "Kampanya süresince sipariş veren herkese hediye."
• Bir kişinin kazanabileceği ödülün rayiç bedelinin, Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu'nun 4/e bendindeki istisna tutarının %2'sinin altında kaldığı düzenlemeler. Bu tutar 1 Ocak 2026'dan geçerli olarak 66.935 TL [11]; %2'si yaklaşık 1.339 TL ediyor (bizim hesabımız).

Kazananın kura ile değil bilgi, beceri ya da jüri değerlendirmesiyle belirlendiği yarışmalar için İdare "uygun görüş" veriyor ve kapsam dışı bulduğu uygulamaları ayrıca listeliyor [7].

Bizim önerimiz: Ödül değeri sınıra yakınsa ya da kampanyanın kapsam dışı olduğundan emin değilseniz İdare'ye danışın. Kapsam dışı kalsa bile çekiliş duyurusu bir reklamdır ve Reklam Kurulu kuralları geçerlidir. Bir influencer çekilişinizi paylaşıyorsa 1 Ağustos 2026'dan beri yürürlükteki 23/A maddesine göre paylaşımda "Reklam" ya da "Tanıtım" ifadesi bulunmalı [5][6]. Etiket kurallarının ayrıntısı 1 Ağustos 2026 reklam yönetmeliği yazımızda.

Sağlık iddiası: aktar etiketleri ve güzellik salonları

Dosya 2026/3179: hastalık etiketleriyle aktar tanıtımı

Bir aktarın Instagram hesabında #hemoroid, #mide ve #derihastalıkları gibi etiketlerle birlikte, işletmeye gelenlerin deri ve göz rahatsızlıklarının tedavi edildiğini anlatan paylaşımlar vardı. Kurul bunu kamu sağlığını bozucu ve hastaları istismar edici buldu: 1.083.706 TL idari para cezası ve durdurma [2]. Dayanak, reklamların kamu sağlığını bozamayacağını ve hastaları istismar edemeyeceğini söyleyen 5. madde [5]. Kurul etiketleri paylaşımlarla birlikte değerlendirdi; etiket de içeriktir.

Güzellik salonları: tıbbi işlem adı yetiyor

Bültenin "Sağlık" başlığındaki sekiz dosyanın yedisi, sağlık kuruluşu olmayan güzellik ve bakım işletmelerinin Instagram hesaplarıyla ilgili (bizim sayımımız). Yedisinde de karar reklamları durdurma [2]:

Gerekçe her dosyada benzer: işletme sağlık alanında faaliyet göstermeye yetkili değilken tıbbi uygulama adlarıyla bu alanda hizmet verdiği izlenimini uyandırıyor; bu tüketiciyi aldatıyor ve kamu sağlığını bozuyor [2]. Kliniklerin tanıtım kurallarını sağlıkta tanıtım yönetmeliği yazımızda anlattık.

Bizim okumamız: Salonlarda risk kelimede başlıyor. "Tedavi", "medikal", "mezoterapi", "dolgu", "botoks" gibi kelimeleri öne çıkan hikâye başlıklarından, etiketlerden ve kampanya görsellerinden temizleyin.

"Türkiye'de tek", "en iyi", "100 yıllık": ispat külfeti

Yönetmeliğin 9. maddesine göre doğrulanabilir her iddia bilimsel geçerliliği olan bilgi ve belgeyle kanıtlanmalı; belge, iddiayı reklamın yayınlandığı dönemde kanıtlamalı [5]. 372. toplantıdaki örnekler [2]:

• Influencer hikâyesi (2026/3165): Bir takviye edici gıda için iş birliğiyle yayımlanan Instagram hikâyesinde "probiyotik içerikli 5 tip kolajen Türkiye'de tek!" yazıyordu. İddia ispatlanamadı. Durdurma cezası hikâyeyi paylaşan hesaba değil, ürünün sahibi şirkete verildi.
• "1927'den beri", "100 yıllık marka" (2026/3122): Web sitesinde ve Instagram, LinkedIn gibi hesaplarda kullanılan kuruluş tarihi belgelenemedi; durdurma.
• "Bitkisel Temizleyici" (2026/3205, 2026/3206): İki market zinciri, raflarındaki bir temizleyiciyi kendi Instagram hesaplarında "Bitkisel Temizleyici" diye tanıttı. Sunulan belgeler yetmedi; ikisine de durdurma. Ürünü siz üretmeseniz de paylaşımı yapan reklam veren sizsiniz.
• "PESTİSİT TESPİT EDİLMEDİ": Bir market zincirinin internet sitesindeki bu ifade yanıltıcı bulundu. Denetimde 15 domates ve biber numunesinde yasal sınırın altında kalıntı çıkmıştı; "tespit edilmedi" ifadesi hiç kalıntı yok algısı yarattı. Karar 1.083.706 TL ceza ve durdurma [2][3].

Karşı örnek aynı bültende: Bir zeytinyağı markasının "Dünyanın En İyi Zeytinyağı Üreticisi" ifadesi aykırı bulunmadı. Kurula göre iddia mutlak bir üstünlük olarak sunulmamış, adı, yılı ve kapsamı belirtilen uluslararası bir sıralamaya bağlanmış ve belgelerle ispatlanmıştı [2].

Tablonun ikinci sütunu bizim okumamız; Kurul her dosyayı kendi koşullarıyla değerlendiriyor.

Kampanya koşulu gönderide yazmalı

Bir spor ve eğitim akademisi Instagram'da "karnesini getiren TÜM ÇOCUKLARA" %20 indirim duyurdu. Başvuranlara kampanyanın yalnızca okula kayıtlı öğrenciler için geçerli olduğu söylendi. Kurul bunu anlam karışıklığı saydı ve durdurma cezası verdi [2]. Yönetmeliğe göre ana vaadin esaslı unsurları reklamın ana mesajında açık ve anlaşılır biçimde yer almalı [5].

Yorumlar: 28/B maddesi Kurulun gündeminde

1 Ağustos 2026'da yürürlüğe giren değişiklikle yönetmeliğin 28/B maddesi yeniden yazıldı [6]. Kurul 372. toplantıda yeni hükmü uyguladı:

• Genel gerekçeyle reddedilen yorum: Bir e-ticaret şirketi, yanlış renkte ürün teslim alan tüketicinin yorumunu somut açıklama yapmadan "topluluk kuralları" gerekçesiyle yayınlamadı; ürün ve satıcı yorumlarını ayırma yükünü de tüketiciye bıraktı. Kurul, yayın kurallarının değerlendirmeyi engelleyecek ya da belirli konularla sınırlayacak biçimde belirlenemeyeceğini söyleyen yeni hükme aykırılık buldu. Şirkete daha önce de yaptırım uygulandığı için ceza alt sınırdan uzaklaştırıldı: 2.167.412 TL ve durdurma [1][2].
• Tek mutfak, çok restoran: İki şirket, fiilen tek bir restoranları olduğu halde yemek siparişi platformlarında farklı işletme adları, adresleri ve değerlendirme puanlarıyla birden fazla restoran varmış izlenimi yarattı. İkisine de 1.083.706 TL ceza ve durdurma verildi [2].

Instagram'dan satış yapan bir işletme için 28/B'nin iki fıkrası öne çıkıyor [5]:

• 6. fıkra: Satın alım doğrulaması yapılmayan değerlendirmeler reklamlarda kullanılamaz. Bizim okumamız: Müşteri mesajlarının ya da yorumların ekran görüntüsünü hikâyede "müşteri yorumu" diye paylaşmadan önce, o kişinin sizden satın aldığını gösterebilmelisiniz.
• 8. fıkra: Satışı artırmak için doğru olmayan değerlendirme yaptırmaya yönelik anlaşma yapılamaz, hizmet satın alınamaz.

Kendi sitenizde yorum bölümü varsa yayın kurallarınızı yorumların bulunduğu alanda gösterin ve yayınlamadığınız yorumun gerekçesini tüketiciye hemen bildirin [5]. Google yorumları için olumsuz yoruma yanıt yazımıza bakabilirsiniz.

Gönderiyi sonradan silmek yetmiyor

Yönetmeliğin 32. maddesine göre aykırı bir reklamın sonradan düzeltilmesi ya da telafi edilmesi, reklam verenin sorumluluğunu kaldırmıyor [5]. Bültendeki salon dosyalarından üçü 2024 tarihli Instagram görünümlerine dayanıyor [2]. Eski gönderileriniz, öne çıkan hikâyeleriniz ve biyografiniz de denetime açık.

Yayından önce kontrol listesi

Gönderi ve Reels

• "Tek", "ilk", "en iyi", kuruluş yılı gibi bir iddia varsa belgesi dosyada mı?
• Sıralama ya da ödülden söz ediyorsanız adını, yılını ve kapsamını yazdınız mı?
• Metinde, etikette ya da görselde hastalık adı, "tedavi", "medikal" gibi kelimeler var mı?
• Kampanyanın kimleri kapsadığı ve ne zaman bittiği ana mesajda yazıyor mu?
• Müşteri yorumu kullanıyorsanız satın alımı doğrulayabiliyor musunuz?

Hikâye ve influencer iş birliği

• Influencer'a verdiğiniz metindeki her iddiayı kendiniz kanıtlayabiliyor musunuz?
• Paylaşımda "Reklam" ya da "Tanıtım" ifadesi ve marka adı ilk bakışta görünüyor mu?
• Öne çıkan hikâye başlıklarınızda iddia ya da tıbbi terim kaldı mı?

Çekiliş

• Kişi başı ödül değeri kapsam dışı sınırın altında mı? Değilse başvuruyu en geç 15 gün önce Çekilişevi'nden yaptınız mı?
• Metinde katılım şartı, çekiliş tarihi ve saati, sonucun nerede açıklanacağı ve 18 yaş uyarısı var mı?
• Çekilişi yaptığınızı gösteren video, katılımcı listesi ve teslim kaydını saklıyor musunuz?
• Ertelemeniz gerekirse İdare'nin yazılı onayını alıp takipçilerinize duyurmayı planladınız mı?

Bu ay yapılacaklar

1. Instagram hesabınızın son paylaşımlarını, öne çıkan hikâyelerini ve biyografisini tarayın; kanıtlayamadığınız iddiaları ve tıbbi çağrışımlı kelimeleri kaldırın.
2. "Tek", "en iyi" ve kuruluş yılı gibi iddiaların belgelerini tek bir klasörde toplayın.
3. Influencer anlaşmalarınıza onay adımı ekleyin: metin yayından önce size gelsin.
4. Kasım ya da aralık için çekiliş planlıyorsanız Çekilişevi'ne üye olun ve 15 günlük başvuru süresini takviminize işleyin.
5. Kendi sitenizde yorum bölümü varsa yayın kurallarını yorum alanına taşıyın.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir. İşletmenize özel durumlar için bir hukukçuya danışın.

Kaynaklar

1. Ticaret Bakanlığı, Ticaret Bakanlığı, aldatıcı reklamlar ve haksız ticari uygulamalara karşı mücadelede hız kesmiyor, 19 Ağustos 2026
2. Ticaret Bakanlığı Reklam Kurulu Başkanlığı, 372. toplantı basın bülteni, toplantı tarihi 13 Ağustos 2026
3. Ticaret Bakanlığı, Yanıltıcı reklamlara geçit yok!, 1 Ekim 2026
4. Ticaret Bakanlığı, Ticaret Bakanlığı'nın 2026 yılı Eylül ayı itibarıyla piyasa denetim bilançosu belli oldu, 6 Ekim 2026
5. Mevzuat Bilgi Sistemi, Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği, madde 5, 9, 15, 18, 23/A, 28/B, 32
6. Resmî Gazete, Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, 1 Temmuz 2026, sayı 33297
7. Milli Piyango İdaresi, Çekiliş İzinleri
8. Milli Piyango İdaresi, Ticari Amaçlı Piyangolar İçin Açıklamalar
9. Mevzuat Bilgi Sistemi, Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü Karşılığı Nakit Olmayan Piyangolar ve Çekilişler Hakkında Yönetmelik, madde 2, 8, 9, 10, 11, 12, 18
10. Milli Piyango İdaresi, 01.01.2022–02.10.2026 tarihleri arasında verilen karşılığı nakit olmayan piyango ve çekiliş izinleri
11. Mevzuat Bilgi Sistemi, 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu, madde 4/e (2026 tutarı 57 Seri No.'lu Genel Tebliğ ile)