Instagram'dan satışta vergi ve esnaf muafiyeti: VUK 595 ne getirdi?

Instagram'dan, WhatsApp'tan ya da bir pazaryerinden ürün satıyorsanız 5 Eylül 2026'dan beri aynı soruyu duyuyorsunuz: "Sosyal medyadan satış yapanlar artık vergi dairesine mi bildiriliyor?" Kısa cevap: O gün Resmî Gazete'de yayımlanan VUK Genel Tebliği (Sıra No: 595) satıcıya yeni bir vergi getirmiyor. Sosyal ağların ve ilan sitelerinin, satış ve kiralama ilanlarına ilişkin bilgileri Gelir İdaresi Başkanlığı'na (GİB) her ay bildirmesini yeniden düzenliyor [1]. Mükellefiyet, esnaf muafiyeti ve fatura kuralları aynı kaldı. Değişen, bu kurallara uyup uymadığınızın daha görünür olması. Bu yazıda tebliği madde madde okuyor, ardından küçük bir satıcının ne yapması gerektiğini resmî kaynaklarla anlatıyoruz.

595 sayılı tebliğ ne değiştirdi?

595, beş maddelik kısa bir metin. 31 Mayıs 2022'den beri yürürlükte olan VUK Genel Tebliği (Sıra No: 538)'i değiştiriyor [1]. 538, internette yayımlanan ilanlara ilişkin bazı bilgilerin GİB'e bildirilmesini düzenleyen tebliğ [2].

1. madde kapsamı tek başına genişletmiyor. Değişen metin, Vergi Usul Kanunu'nun (VUK) mükerrer 257. maddesinden yapılmış bir alıntı. Kanundaki bu bent 28 Temmuz 2024 tarihli 7524 sayılı Kanunla değişmişti [3]. O günden beri Bakanlık, "her türlü dijital ortamın alım, satım, kiralama, ilan ve reklam gibi iktisadi ve ticari amaçlarla kullanıldığı hallerde" bildirim yükümlülüğü getirmeye yetkili; bent erişim, içerik, yer ve sosyal ağ sağlayıcıları da sayıyor [3]. 595 tebliğdeki alıntıyı kanunla eşitliyor. Erişim ve içerik sağlayıcılar yalnızca bu yetki cümlesinde geçiyor; asıl yükümlülük 4. maddede.

Sosyal medya ve ilan siteleri GİB'e ne bildirecek?

595'in 2. maddesi, 538'in 4. maddesine şu fıkrayı ekledi [1]:

(2) Taşınır ve taşınmazlar ile mal ve hizmetlerin alınması, satılması veya kiralanmasının temin edilmesine yönelik olarak verilen ilanların yayımlanmasına imkân sağlayan yer sağlayıcılar ile sosyal ağ sağlayıcılar takvim yılının birer aylık süreleri içerisinde gerçekleştirmiş oldukları söz konusu işlemlere ilişkin olarak; a) Verilen hizmetin sağlandığı internet adres veya adreslerini, b) Hizmet verilen gerçek ya da tüzel kişilere ait ad soyad/unvan, TCKN/YKN/VKN gibi mükellefiyet tespitine ilişkin bilgileri, c) Hizmet verilenler adına gerçekleştirilen taşınır, taşınmaz, mal ve hizmet satış/kiralama işlemlerine ilişkin ilan bilgilerini, elektronik ortamda 5 inci maddede açıklanan yöntemle Başkanlık sistemlerine bildirmek zorundadır.

538'deki tanımlara göre sosyal ağ sağlayıcı, kullanıcıların sosyal etkileşim amacıyla internette metin, görüntü, ses, konum gibi içerik oluşturmasına, görüntülemesine ya da paylaşmasına imkân sağlayan kişidir. Yer sağlayıcı ise hizmet ve içerikleri barındıran sistemleri sağlayan ya da işleten kişidir [2]. TCKN T.C. kimlik numarası, YKN yabancı kimlik numarası, VKN vergi kimlik numarası.

Bildirim aylık. Bir ayın bilgileri, izleyen ayın son günü saat 23.59'a kadar GİB'in Bilgi Transfer Sistemi BTRANS üzerinden gönderiliyor; veri formatını GİB BTRANS'ta duyuruyor [2]. Bu bilgilerin ilanda yer alması zorunlu değil; zorunluluk GİB'e bildirime yönelik [2]. Yani kimlik numaranızı gönderinize yazmanız istenmiyor.

Bu kural yeni mi?

Tam olarak değil. 538'in 2022'deki ilk hâlinde de 4. maddenin birinci fıkrası "aracı hizmet sağlayıcıları, sosyal ağ sağlayıcıları ile yer sağlayıcılar"ı sayıyordu. Bu fıkra her bir tahsilat ya da satış işleminin tutarını ve tarihini, ödemenin aktarıldığı banka hesap bilgilerini istiyordu [2]. 595 ile [1]:

• Birinci fıkrada yalnızca aracı hizmet sağlayıcılar, yani pazaryeri gibi başkalarının ticaretine e-ticaret ortamı sağlayanlar kaldı. Tahsilat ve banka bilgisini bildirmeye devam ediyorlar; listelerine "ilan bilgileri" eklendi.
• Sosyal ağ ve yer sağlayıcılar ayrı fıkraya taşındı. Ölçüt ilanların yayımlanmasına "aracılık eden" yerine "imkân sağlayan" oldu. Onlardan tahsilat bilgisi yerine ilan bilgisi isteniyor.
• Kimlik bilgilerinin yanındaki "işyeri adres bilgileri" çıktı; yerine "gibi mükellefiyet tespitine ilişkin bilgiler" geldi.

Bizim okumamız: Sosyal ağlar çoğu durumda ödemeye aracılık etmediği için tahsilat bilgisi vermeleri zordu. Yeni fıkra, ellerinde olan bilgiyi istiyor: ilanı kim verdi, nerede yayımlandı, ilanda ne var.

Satıcıyı doğrudan ilgilendiren hükümler yerinde duruyor, yalnızca fıkra numaraları kaydı [1][2]:

• İlan verenin yükümlülüğü (yeni 4. fıkra): Bu sağlayıcılar üzerinden ilan verenler, sağlayıcının GİB'e bildirmek zorunda olduğu bilgileri sağlayıcıya vermek zorunda. Ürün başkasına aitse sahibinin bilgileri de veriliyor.
• Bilgi vermeyenler (yeni 5. fıkra): Sağlayıcılar, bu bilgileri vermeyen ilan verenleri de GİB'e bildiriyor.
• Doğruluk (6/1): İlan verenler verdikleri bilgilerin doğruluğundan sorumlu.
• Ceza (6/6): Bildirmeyen, eksik ya da yanıltıcı bildirimde bulunanlara VUK'un ceza hükümleri uygulanıyor.

Emlak ilanları için ayrıca bir doğrulama kuralı daha var; Instagram'daki emlak paylaşımlarına etkisini EİDS yazımızda anlattık. 595'teki bildirim bundan bağımsız, vergi amaçlı bir bilgi akışı.

Instagram'dan satış yapan ne zaman vergi mükellefi olur?

Tebliğ bu soruya cevap vermiyor; cevap kanunlarda. Gelir Vergisi Kanunu'na (GVK) göre her türlü ticari ve sınai faaliyetten doğan kazanç ticari kazançtır [4]. Ticaret ve sanat erbabı işe başladığını vergi dairesine bildirmek zorunda; gerçek kişilerde süre işe başlama tarihinden itibaren on gün [3].

Bizim okumamız: Kendi kullandığınız bir eşyayı bir kez satmak ile ürün alıp satmayı ya da üretip satmayı düzenli bir iş hâline getirmek aynı şey değil. İkinci durumda, aşağıdaki muafiyetlerden birine girmiyorsanız mükellefiyet açtırmanız gerekir. Sınırın sizin işinizde nereden geçtiğini mali müşavirinizle konuşun.

Mükellefiyet açıldığında vergi levhası da gündeme gelir: gelir vergisi mükellefleri, basit usuldekiler dahil, levhayı her yıl mayıs ayının son gününe kadar alıyor; 2011'den beri asma zorunluluğu yok [3].

Mükellefiyette iki ana yol var: basit usul ve gerçek usul. Basit usul, kanunda şartları sayılan küçük işletmelerin kazancının basitleştirilmiş biçimde tespit edildiği yöntem; gerçek usulde işletme hesabı (gelir ve giderin tek defterde izlendiği yöntem) ya da bilanço esasına göre defter tutuluyor. Basit usulün şartları GVK'nın 47 ve 48. maddelerinde. 2026'da örneğin satın aldığı malı satanlar için yıllık alım 1.200.000 TL'yi ya da yıllık satış 1.900.000 TL'yi aşmamalı [4][5]. Kanun, Cumhurbaşkanına iş grubuna, bölgeye ya da sabit bir işyerinde çalışılıp çalışılmadığına göre gerçek usulü zorunlu tutma yetkisi de veriyor [4]. İnternet satışınızın basit usule uyup uymadığını mali müşavirinizle netleştirin.

Esnaf muafiyeti: evde üretip internetten satanlar

GVK'nın 9. maddesinde evde üretim için iki ayrı muafiyet var: 9/6 ve 9/10. GİB'e göre aynı takvim yılında ikisinden birden yararlanamıyorsunuz [6][7].

Tablonun kaynakları kanun metni, Tebliğ 332 ve GİB'in iki bilgi notu [4][5][6][7].

İki muafiyetin ortak noktaları [6][7][8]:

• Sanayi tipi ya da seri üretim yapabilen makine kullanılmaz. 9/6'da dikiş ve nakış makinesi, mutfak robotu, ütü gibi ev aletleri serbest.
• Mükellefiyet, fatura, defter ve beyanname yükümlülüğü yok. Size düzenlenen gider pusulalarını (fatura kesmeyen satıcıdan alım yapan tüccarın düzenlediği belge) ve üretim için aldığınız malzemelerin belgelerini 5 yıl saklıyorsunuz.
• Sınır her ürün için ayrı değil, tüm ürünlerin toplam satışı için geçerli. 9/6'daki sınır yalnızca internet satışlarına uygulanıyor.
• Dışarıdan aldığınız malı satarsanız muafiyet bozulur. GİB rehberi, 9/10 için evde imal edilenler dışında dışarıdan satın alınan malların satıldığının tespitini muafiyetin kaybedileceği hâller arasında sayıyor [8]. 9/6 da kanunda evde imal edilen ürünlerle sınırlı [4]. Toptancıdan aldığı kıyafeti Instagram'da satan biri bu muafiyetlerin kapsamında değil.

9/10 belgesi için ikametgâhınızın bağlı olduğu vergi dairesine başvuruyorsunuz. GİB'in bilgi notu Dijital Vergi Dairesi'ndeki yolu "Kullanıcı Girişi / Dilekçelerim / Yeni Dilekçe Oluştur / Esnaf Vergi Muafiyeti Dilekçesi" olarak veriyor [7]; menü adları zamanla değişebilir.

Faturada e-Arşiv ne zaman zorunlu?

Muafiyet dışındaysanız fatura düzenliyorsunuz. e-Arşiv Fatura, GİB'in e-Belge sisteminde elektronik düzenlenen fatura. 509 sayılı VUK Genel Tebliği'nin güncel hâline göre [9]:

• 2026'daki genel kural: e-Arşiv'e henüz dahil olmayan mükellefler, 1 Ocak 2026'dan itibaren faturalarını tutarına bakılmaksızın e-Arşiv olarak düzenliyor. Basit usul mükellefleri ile işletme hesabı esasına göre defter tutanlarda bu tarih 1 Ocak 2027; o güne kadar vergiler dahil 3.000 TL'yi aşan faturalar e-Arşiv olarak düzenleniyor.
• 500 bin TL eşiği: Kendi siteleri ya da "diğer her türlü elektronik ortam" üzerinden mal veya hizmet satan mükelleflerden brüt satış hasılatı 500 bin TL ve üzeri olanlar, o hesap dönemini izleyen yedinci ayın başına kadar e-Fatura ve e-Arşiv'e geçmek zorunda.
• İnternet satışı faturasındaki ek bilgiler: e-Arşiv'e dahil olup internetten satış yapanlar faturayı elektronik ortamda iletiyor. Faturada "Bu satış internet üzerinden yapılmıştır." ifadesi, satışın yapıldığı web adresi, ödeme şekli ve tarihi, gönderiyi taşıyanın adı ya da unvanı ile VKN/TCKN'si, gönderim tarihi ve bir iade bölümü yer alıyor.

Bizim okumamız: Tebliğ sosyal medyayı ayrıca anmıyor; Instagram'dan yapılan satışta "web adresi" alanına satışın yapıldığı profil adresini yazmak bize mantıklı görünüyor. Bu alanı kullandığınız e-Arşiv programında mali müşavirinizle birlikte netleştirin.

Muafsanız fatura düzenlemiyorsunuz. Sizden alım yapan tüccar, alımı gider pusulasıyla ya da ödeme bankadan yapıldıysa dekontla belgeliyor [8].

ETBİS kaydı gerekir mi?

ETBİS (Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi), Ticaret Bakanlığı'nın e-ticaret yapanları kayıt altına aldığı sistem. Bakanlığın sıkça sorulan sorular sayfasındaki cevaplar şöyle [10]:

• Sosyal medya siteleri üzerinden satış yapanların kayıt ve bildirim yükümlülüğü yok.
• Yurt içindeki pazaryerleri üzerinden satış yapanların da yok.
• Kendinize ait bir elektronik ticaret ortamınız varsa faaliyete başlamadan önce kayıt oluyorsunuz.
• Yurt içinde e-ticaret yapmadan yalnızca yurt dışındaki bir pazaryeri üzerinden satıyorsanız kayıt yükümlülüğünüz var.

Instagram profilinize ek olarak kendi e-ticaret sitenizi açtığınızda ETBİS gündeme geliyor.

Belirsiz kalanlar: bizim okumamız

Aşağıdakiler tebliğ metninden çıkardığımız sorular; uygulama ayrıntılarını GİB belirleyecek. 538'e göre bildirimin kapsamını ve içeriğini GİB belirliyor, değişiklikleri BTRANS üzerinden duyuruyor [2]. Bu yazının yayımlandığı 19 Eylül 2026 itibarıyla GİB'in 595'e özel bir BTRANS duyurusunu bulamadık.

1. "İlan" ne demek? İki tebliğ de "ilan"ı tanımlamıyor; 538 yalnızca "ilan veren"i "her türlü ilanı veren" kişi olarak tanımlıyor [2]. Fiyatlı her ürün gönderisinin mi, yoksa yalnızca platformların ilan ya da pazar yeri bölümlerinin mi kapsandığını metin söylemiyor.
2. Hangi platformlar? Instagram, Facebook ve TikTok, 538'deki sosyal ağ sağlayıcı tanımına uyuyor görünüyor. WhatsApp gibi mesajlaşma uygulamalarının durumu net değil.
3. "Gibi" kelimesi. (b) bendindeki "TCKN/YKN/VKN gibi mükellefiyet tespitine ilişkin bilgiler" ifadesi listeyi açık uçlu bırakıyor.
4. İlk bildirim dönemi. 595'te geçiş maddesi yok; hangi ayın ilanlarının ilk kez bildirileceği yazmıyor.
5. Yurt dışındaki platformlar kimlik ve vergi bilgisini sizden nasıl toplayacak, belli değil. 595, sağlayıcıların doğruluk sorumluluğunu düzenleyen 6/3'ü kaldırdı; ilan verenin sorumluluğunu düzenleyen 6/1 yerinde [1][2].
6. Reklam. Kanundaki yetki "ilan ve reklam"ı birlikte sayıyor; 4. maddedeki yükümlülük ise yalnızca satış ve kiralama ilanlarını anıyor [1][3]. Ücretli reklamlar için tebliğde ayrı bir bildirim hükmü yok. Reklam kurulumunu Instagram reklamı nasıl verilir yazımızda anlattık.

Bu ay yapılacaklar

1. Ne sattığınızı netleştirin. Evde kendiniz mi üretiyorsunuz, yoksa alıp mı satıyorsunuz? Esnaf muafiyeti yalnızca ilkine açık.
2. Muafiyete uyuyorsanız bendi seçin. Tablodan 9/6 ile 9/10'u karşılaştırın; 9/10 için belgeyi ve ticari hesabı satışa başlamadan alın.
3. Muafiyet dışındaysanız işe başlamayı bildirin. Süre on gün. Basit usul ile gerçek usul arasındaki seçimi mali müşavirinizle yapın.
4. Tahsilatı tek hesapta toplayın. 9/10'da bu şart; diğer durumlarda da kaydı kolaylaştırır (bizim önerimiz).
5. Satış kaydı tutun. Her sipariş için tarih, ürün, tutar, ödeme yolu, kargo bilgisi ve siparişin geldiği hesap. Mesaj ekran görüntüleri düzenli bir kaydın yerini tutmaz (bizim önerimiz).
6. Fatura sürecini kurun. Mükellefseniz e-Arşiv'e geçiş tarihinizi ve 500 bin TL eşiğini kontrol edin; internet satışı faturasındaki ek alanları doldurun.
7. Platform bilgi isterse doğru verin. İlan veren, verdiği bilgilerin doğruluğundan sorumlu.
8. Kendi siteniz varsa ETBİS kaydını yapın.
9. WhatsApp'tan kampanya mesajı gönderiyorsanız izin kuralları ayrı bir konu; WhatsApp Business ve İYS yazımıza bakın.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir. Vergi durumunuz için mali müşavirinize danışın.

Kaynaklar

1. Resmî Gazete, Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 538)'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Sıra No: 595), 5 Eylül 2026, sayı 33361
2. Resmî Gazete, Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 538), 31 Mayıs 2022, sayı 31852, madde 3–7
3. Mevzuat Bilgi Sistemi, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu, madde 5, 153, 168 ve mükerrer 257
4. Mevzuat Bilgi Sistemi, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu, madde 9, 37, 47, 48, 51
5. Resmî Gazete, Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 332), 31 Aralık 2025, sayı 33124 (5. Mükerrer), madde 3
6. Gelir İdaresi Başkanlığı, Evlerde Üretilen Ürünlerin Satışında Esnaf Muaflığı (GVK 9/1-6 bilgi notu)
7. Gelir İdaresi Başkanlığı, Evlerde Üretilen Ürünlerin İnternet Üzerinden Satışında Esnaf Muaflığı (GVK 9/1-10 bilgi notu)
8. Gelir İdaresi Başkanlığı, Evlerde Üretilen Ürünlerin İnternet Üzerinden Satışında Esnaf Muaflığına İlişkin Rehber, Yayın No: 452, Ocak 2023
9. Gelir İdaresi Başkanlığı e-Belge, Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 509), dipnotlu güncel hâli, bölüm IV.1.4, IV.2.4.2, IV.2.4.3, IV.2.4.5
10. T.C. Ticaret Bakanlığı, Elektronik Ticaret: Sıkça Sorulan Sorular, soru 10, 11 ve 16